Przerażające na Zachodzie, dobrotliwe na Wschodzie – smoki pojawiają się w legendach całego świata
W zachodniej Europie najbardziej typowym smokiem strzegącym skarbu jest Fafnir, zabity według skandynawskiej legendy przez Zygfryda, oraz potwór zgładzony przez anglosaskiego bohatera Beowulfa, opisany w poemacie z VIII wieku. Bezimienny smok Beowulfa przez wieki strzegł skarbów ukrytych w kopcu grzebalnym. Ktoś jednak naruszył spokój potwora, wybuchnął więc gniewem i zaczął siać spustoszenie. Wojownicy towarzyszący Beowulfowi zbiegli i tylko młody wódz Wiglaf wspomógł go w walce. Wbił miecz w podbrzusze smoka, ale kły konającej bestii powaliły Beowulfa.
W rosyjskich podaniach smoki żyły na pograniczu zaświatów, w górach, wśród ognia lub wody. Od czasu do czasu taki wężowy stwór porywał kobietę. Wybawca przed uratowaniem panny, musiał odrąbać smokowi głowę. Bestia starała się uśpić bohatera, lub groziła, że go pożre.

Pojedynek świętego Jerzego ze smokiem jest alegorią tryumfu chrześcijaństwa nad poganami. Smok ten miał zamieszkiwać jezioro Sylene w Libii i groził, że zniszczy miasto, jeżeli nie dostanie codziennie „porcji” dziewic. W dniu, w którym święty Jerzy przybył do miasta, w „jadłospisie” była córka króla. Po zaciekłej walce Jerzy zabił smoka, ale później poniósł męczeńską śmierć z powodu swej wiary. Św. Jerzy był męczennikiem już na początku IV wieku, ale jeszcze nawet w VI wieku jego czyny były „znane jedynie Bogu”. Nikt nie wie, w jaki sposób stał się patronem Anglii. Jego historię bez wątpienia spopularyzowali powracający krzyżowcy.
Wizerunek smoka
W sztuce zachodnioeuropejskiej smoki są tak podobne do dinozaurów, że z pewnością powstały na ich wzór. Jednak w mitologii słowo „smok” (ang. dragon, od łac. draco ) używane jest w odniesieniu do różnych potworów. W Armenii smoki mają humanoidalne kształty. W innych częściach świata przedstawiane są jako gadzie potwory, o dwóch lub czterech kończynach, lub w ogóle bez nóg. Mogą też mieć skrzydła, głowy wielkie jak pies z Fu (Chiny i Japonia) albo maleńkie jak jaszczurki. Poza obrębem heraldyki często przybierają kształty węży, wskazują na to ich lokalne nazwy – staroangielskie wyrm, staroskandynawskie orm, niemieckie Wurm. Niektórzy naukowcy twierdzą, że wyobrażenia tych wężopodobnych potworów pochodzą ze starożytnych piktogramów przedstawiających fale i oznaczających wodę. Na całym świecie smokie są kojarzone właśnie z wodą. Inny związany z nimi żywioł – ogień – mógł być wynikiem zjawisk astronomicznych (komety). W 793 widziano „ogniste smoki” nad angielskim królestwem Northumbrii, co zinterpretowano jako zapowiedź inwazji wikingów.
W mitach i legendach Dalekiego Wschodu oraz tych z Zachodu smoki różnią się od siebie. Pierwsze są w większości dobre, drugie złe. W chińskiej tradycji smok, jednorożec, feniks i żółw to cztery nadprzyrodzone stworzenia, które pomogły w tworzeniu wszechświata. Cesarzy uważano za potomków smoków, mających zdolności magiczne, pozwalające im zmieniać kształt i wielkość, świecić w ciemnościach ciemnościach i stawać się niewidzialnymi. Specjalne znaczenie ma kolor. Czarny smok przynosi zniszczenie, a błękitny oznajmia narodziny wybitnej jednostki. Wczesny przykład zachodniego smoka można znaleźć w sumeryjskim micie o Enlilim i Zu, przerobionym przez babilończyków przedstawionym jako opowieśc o dobrym Marduku pokonującym Tiamatę, smoka – samicę, symbolizującą chaos. W chrześcijańskiej tradycji smok jest symbolem wroga, Szatana. Kościelne rzeźby przedstawiające św. Michała walczącego ze smokiem ilustrują wojnę w niebie, opisaną w Apokalipsie, podczas której aniołowie wypędzali Szatana. Znanych jest co najmniej 40 innych świętych, którzy pokonali smoka.
Dobro i zło
W europejskich podaniach podaniach smokach często pojawia się motyw walki dobra ze złem. Pogromcą smoka z reguły jest lokalny bohater. Agresywne smoki symbolizują również męstwo. Sztandar z wizerunkiem smoka był symbolem rzymskich legionów, a barbarzyńcy, którzy pobili Rzymian, przejęli ten wojskowy symbol. W końcu wizerunek smoka stał się częścią średniowiecznej europejskiej heraldyki, stąd Czerwony Smok z Walii oraz smoki na szyldach angielskich oberży.
W średniowieczu wymyślano opowieści o rodowych smokach, które walczyły, by dać świadectwo prawa własności do ziemi. Inne smoki są zwykłą fikcją. Niektóre były po prostu wężami. Smoki z Ludham, w angielskim hrabstwie Norfolk, były w istocie ogromnymi wężami, o których pisano w gazetach w 1782 roku. Niektórzy pod określeniem walka smoków ukrywają rzeczywiste wydarzenia. XV-wieczny angielski kronikarz napisał, że w piątek, 25 września 1449 roku, dwa zionące ogniem smoki stoczyły walkę na brzegu rzeki Stor. Jeden był czarny, a drugi „czerwonawy i nakrapiany”. Ta relacja faktycznie jest tylko ubarwionym i udramatyzowanym opisem utarczki między rywalizującymi wsiami.
[img]
http://pl.netlogstatic.com/p/oo/001/557/1557956.jpg[/img]